Ontdek de bijzondere reis van bloemennectar naar een pot heerlijke, pure honing.Achter iedere pot honing schuilt een indrukwekkend stukje natuur. Duizenden bijen bezoeken ontelbare bloemen, verzamelen nectar en werken samen om deze om te zetten in honing.
Zodra het weer het toelaat en er voldoende bloemen bloeien, vliegen de werkbijen uit om nectar te verzamelen. Nectar is een zoete vloeistof die bloemen produceren om bestuivers, zoals bijen, aan te trekken. Met hun lange tong zuigen de bijen de nectar uit de bloem. Ze bewaren deze in hun honingmaag, een speciaal opslagorgaan dat gescheiden is van hun gewone spijsvertering.
Welke bloemen de bijen bezoeken, bepaalt voor een belangrijk deel de smaak, geur en kleur van de uiteindelijke honing.Mijn bijen vliegen in de omgeving van Barendrecht, Ridderkerk, Rotterdam en Zwijndrecht. Hier verzamelen ze nectar uit de bloemen, bomen en planten die op dat moment bloeien.
Een haalbij kan tijdens één vlucht tientallen tot honderden bloemen bezoeken. Voor één pot honing zijn uiteindelijk bezoeken aan enorm veel bloemen nodig.
Wanneer de honingmaag gevuld is, vliegt de bij terug naar haar volk. In de bijenkast geeft ze de verzamelde nectar door aan een andere werkbij. Dit gebeurt via een bijzonder proces waarbij de ene bij de nectar via haar monddelen overdraagt aan de andere.
Tijdens het verzamelen en verwerken worden enzymen aan de nectar toegevoegd. Deze enzymen helpen onder andere om complexe suikers om te zetten in eenvoudigere suikers.
Maar de nectar is op dat moment nog lang geen echte honing. Verse nectar bevat namelijk veel water, vaak zo'n 50 tot 80 procent, afhankelijk van de bloemsoort. Om er houdbare honing van te maken, moet een groot deel van dit water verdwijnen.
Nu begint een van de meest bijzondere onderdelen van het honingproces.
De werkbijen verspreiden de nectar over de cellen van de honingraat. Door de nectar telkens opnieuw te verwerken en bloot te stellen aan de lucht, verdampt een groot deel van het aanwezige water.
Daarnaast helpen de bijen met hun vleugels om lucht door de bijenkast te verplaatsen. Dit ondersteunt het verdampingsproces. Langzaam verandert de dunne, waterige nectar in een dikke, stroperige vloeistof.
Rijpe honing bevat doorgaans ongeveer 17 tot 20 procent water.
Dat lage watergehalte is belangrijk. In combinatie met de hoge suikerconcentratie zorgt het ervoor dat honing van nature lang houdbaar is.Het is fascinerend om te bedenken dat de bijen dit allemaal zelf regelen, zonder machines of menselijke hulp.
Wanneer de honing voldoende is ingedikt, slaan de bijen deze op in de zeshoekige cellen van hun honingraat.
Vervolgens sluiten ze de gevulde cellen af met een dun laagje bijenwas. Dit noemen we verzegelen. De afgesloten honing dient als voedselvoorraad voor het bijenvolk, vooral in perioden waarin er weinig nectar beschikbaar is.
Voor mij als imker is een mooi verzegeld honingraam altijd een bijzonder gezicht. Het laat zien hoeveel werk de bijen samen hebben verricht. En het geeft een belangrijke aanwijzing dat de honing rijp genoeg is om geoogst te worden.
Pas nu kom ik als imker echt in actie.
Wanneer er voldoende honing beschikbaar is en het bijenvolk zelf genoeg voedsel overhoudt, kan ik een deel van de honing oogsten.
Bij Hattem Honing doe ik dat met zorg en respect voor mijn bijen. Eerst haal ik de honingramen uit de bijenkast. Vervolgens verwijder ik voorzichtig de dunne wasdekseltjes waarmee de bijen de honingcellen hebben afgesloten. Dit heet ontzegelen.
Daarna plaats ik de ramen in een honingslinger. Door de draaiende beweging wordt de honing uit de raten geslingerd. De honing loopt langs de wand van de slinger naar beneden en wordt onderaan opgevangen. De uitgebouwde honingraten kunnen, als ze in goede staat zijn, opnieuw door de bijen worden gebruikt.
Na het slingeren laat ik de honing door een zeef lopen om grotere wasdeeltjes en andere zichtbare onzuiverheden te verwijderen.
Daarna krijgt de honing de tijd om tot rust te komen. Kleine luchtbelletjes en eventuele wasdeeltjes kunnen dan naar boven komen.
Bij Hattem Honing wordt de honing niet onnodig verhit. Ik wil de natuurlijke smaak, geur en eigenschappen zoveel mogelijk behouden.
Vervolgens vul ik de potten met de vers geoogste honing.En daarmee is de reis compleet:
Van bloem naar bij, van bij naar honingraat en van honingraat naar jouw pot.
Zonder toegevoegde suikers, kleurstoffen of andere toevoegingen. Gewoon pure honing zoals de bijen die hebben gemaakt.
Het maken van honing kost de bijen enorm veel energie.
Een vaak genoemde schatting is dat bijen voor één kilogram honing samen nectar verzamelen tijdens miljoenen bloembezoeken. Het exacte aantal hangt af van de bloemen en de hoeveelheid nectar die ze produceren.
Om je een idee te geven: voor een pot van 450 gram honing moet een bijenvolk een enorme hoeveelheid nectar verzamelen, vervoeren en verwerken.
En dat allemaal door duizenden kleine werkbijen die ieder hun eigen taak uitvoeren. De volgende keer dat je een lepel honing neemt, kijk je er misschien toch net iets anders naar!
Bij Hattem Honing draait het niet alleen om het eindproduct, maar vooral ook om de bijzondere samenwerking tussen bloemen, bijen en natuur.
Sinds 2020 verzorg ik met veel plezier mijn eigen bijenvolken in Barendrecht en omgeving. Iedere oogst is voor mij weer iets bijzonders.
Mijn honing komt rechtstreeks uit mijn eigen bijenkasten. Ik oogst en verwerk deze zelf, op ambachtelijke wijze en met aandacht voor de bijen.